محمود شهابى ، 1331 خ . نسخه‌ها با يكديگر جدايى دارند . چاپ ديگر آن ، دكتر موسى عميد ، 1331 خ . آغاز : حمد له . . . اين رسالتى است كه خواجه رئيس . . . بن سينا . . . ترتيب كرده است . در روشن كردن ماهيت نفس مردم را و احوال او از بقا و سعادت و شقاوت در آخرت و ديگر احوال‌ها . دوم ( نسخهء سپهسالار 23 / 8371 و موزهء بريتانيا 5 / 16659 ( Add كه به نام « ترجمهء رساله معاد » خوانده شده و گسترده‌تر از يكم و نزديك به اصل است . آغاز : سپاس مر خداى را كه هستى همهء حقايق از اوست و درود بر پيغمبران . . . از تصنيف‌هاى شيخ . . . رساله‌اى است كه آن را معاد خوانند و يكى از اهل علم آن را از زبان تازى به پارسى نقل كرده . سوم : به نوشتهء آقاى حايرى جز آن دو است ، و مانند اصل در 16 « فصل » و سبك فارسى آن تازه‌تر است : فصل 1 - در اقسام نفوس ، 2 - نفس انسانى فاعل است به اختيار ، 3 - ادراكيت نفس انسانى ، 4 - هر قوت كه صورت دريابد آن قوت جسمانى است ، 5 - نفس مدرك معقولات كلى است ، 10 - انتقال نفس از بدن به بدن ، 15 - نفس انسانى را بعد از مفارقت سعادت و شقاوت است ، 16 - اسرار نفس . آغاز : رسالهء شيخ الرئيس فى اقسام النفوس . فصل اول . در اقسام نفوس و آن چهار است : فلكى و حيوانى و نباتى و طبيعى . چهارم : به نوشتهء ابراهيم ديباجى ( نوربخش 2 / 252 ) از فخر الدين فرزند احمد رودبارى است كه در كردستان مىزيسته و « كنز الهدايه » را در آنجا در 1253 ق ، و « تذهيب المرام فى ترجمة تهذيب الكلام » را در 1261 ق به پايان رسانده و اين يكى را به امان الله فرزند خسرو خان پيشكش كرده است . نشانى بيشترى از اين ترجمه داده نشده است . آغاز : بدانكه بناى اين رساله كه از حقيقت نفس موضوع است . نسخه‌ها 2 / 853 « نفس » : رساله در بيان قواى نفس انسانى ( 16 نسخه ) كه همين است ، 854 « نفس : ترجمهء رسالهء معاد » ( 2 نسخه ) كه همين است ؛ ذريعه 21 / 171 « المعاد » كه همين است ، همانجا 24 / 261 « النفس » كه همين است ؛ همانجا 18 / 170 « كنز الهداية » كار ديگر رودبارى مهدوى ، مصنفات ابن سينا 244 ش 121 « النفس على طريق الدليل و البرهان » و چند نام ديگر ؛ دايره 4 / 1 ابن سينا ؛ مشار 2 / 2650 « روانشناسى » ترجمهء رسالة النفس ، چاپ تهران 1311 خ ، همانجا 5 / 5264 « نفس » چند گفتار است در اين زمينه كه يك‌جا آورده شده است ؛ پيش‌گفتار چاپ از استاد محمود شهابى ، دكتر عميد ؛ كشف الظنون 1 / 891 « رسالة فى المعاد » ؛ مجلهء ادبيات تهران ، س 7 ش 3 / 83 ؛ صفا 1 / 427 « المعاد : ترجمهء المعاد » ، 627 ؛ نفيسى 1 / 31 . آستان قدس 4 / 853 همانكه به نام « روانشناسى » چاپ شده است ، همانجا ، نامگو 586 « نفس ناطقه » ؟ ؛ اشكورى 1 / 320 « ترجمهء رسالة النفس » از ناشناس ، در 15 فصل ؛ تهران ، مينوى 87 « ماهيت نفس مردم » ، 114 « رسالهء